Zakładki

BIP

 

            Nasza szkoła jest najstarszą szkołą w Tarnobrzegu. Wszystko zaczęło się w 1863 roku, kiedy to hrabina Gabriela z Małachowskich-Tarnowska założyła szkołę elementarną, w której nauka odbywała się tylko zimą. Szkoła mieściła się wówczas w budynku hrabiowskim. Pierwszą zatrudnioną nauczycielką była pani Pawłowska, która uczyła dzieci czytania, pisania i robót ręcznych. Rok później przeniesiono szkołę do wynajętego domu przy dawnej ulicy Browarnianej. Uczył tam pan Karasiński, po nim panowie Farbi i Szewczyk. Równolegle na miejscu spalonego dworku Jachowiczów powstał nowy budynek, w którym utworzono szkołę publiczną. Uczył w niej pan Gorylewicz. W 1893 roku zorganizowano 5-klasową szkołę mieszaną z wydzielonymi oddziałami dziewcząt i chłopców, natomiast w 1912 wybudowano drugi obiekt oświatowy, w którym umieszczono szkołę ludową. Po 8 latach istnienia szkołę mieszaną podzielono na męską i żeńską i wydłużono okres nauki do lat 6. Kierownikiem szkoły męskiej, mieszczącej się w nowo wybudowanym, murowanym budynku, był pan Józef Łapatański, natomiast szkołą żeńską, mieszczącą się w budynku drewnianym z drugiej strony kościoła, kierowała pani Helena Weissowa. W roku 1922 szkoły ludowe (żeńską i męską) przemianowano na 7-klasowe szkoły powszechne, istniały one do wybuchu II wojny światowej (1939). W czasie wojny uczniowie zdobywali wiedzę w budynku dawnej szkoły żeńskiej oraz na tajnych kompletach. W roku 1944 po latach okupacji hitlerowskiej działalność szkół została wznowiona. W roku 1950 szkołę zamieniono na Koedukacyjną Szkołę Powszechną. Nosiła ona imię hrabiego Jana Tarnowskiego. Kierownictwo jej powierzono panu Rudolfowi Junikiewiczowi, który pełnił tę funkcję przez okres 2 lat. W latach pięćdziesiątych kierownictwo szkoły często ulegało zmianie. Dopiero w 1959 roku kierownikiem Szkoły Podstawowej nr 1, a następnie dyrektorem został pan Władysław Furman, który piastował tę funkcję przez okres 16 lat. On też dokonał generalnego remontu budynku szkolnego i jego modernizacji.W 1975 na stanowisko dyrektora tejże szkoły została powołana pani Zofia Schabowska. W 1977 roku Kuratorium Oświaty i Wychowania w Tarnobrzegu połączyło Szkołę Podstawową nr 1 ze Szkołą Podstawową nr 2 w jedną jednostkę pod nazwą Szkoła Podstawowa nr 1 w Tarnobrzegu. W roku 1982 w szkole tej utworzone zostały klasy specjalne. W 1987 roku obowiązki dyrektora szkoły przejęła pani Helena Serafin. Rok 1994 to rok 130 jubileuszu istnienia szkoły, z tej okazji szkoła przyjęła imię Stanisława Jachowicza. W 1995 roku szkoła na liście rankingowej 100 najlepszych szkół w Polsce zajęła 5 miejsce. 17 kwietnia 1996 roku szkoła otrzymała sztandar, a Towarzystwo Przyjaciół Tarnobrzega ufundowało tablicę poświęconą Stanisławowi Jachowiczowi. 1 września 1999 roku w wyniku reformy szkolnictwa utworzono Zespół Szkół nr 1 w Tarnobrzegu obejmujący szkołę podstawową (6-klasową) i 3-letnie gimnazjum. Dyrektorem Zespołu Szkół została pani Grażyna Wianecka. W czerwcu 2000 roku ostatni absolwenci 8-klasowej szkoły podstawowej kończą ją.

W czerwcu 2002 roku szkołę opuszczają pierwsi absolwenci 3-letniego gimnazjum. Historia naszej szkoły jest bogata i ciekawa. Przez 140 lat istnienia zmieniali się dyrektorzy, nauczyciele, uczniowie, budynki szkolne zmieniały swe oblicze, zmieniała się nazwa szkoły i jej imię. Z każdym rokiem jednak szkoła rozwijała się i udoskonalała, by kształcić coraz mądrzejszych uczniów, którzy często wracali w szkolne mury w roli rodzica, nauczyciela, dyrektora...

W 2014 dyrektorem szkoły zostaje  pani Jolanta Mudzik.

Niejedna rocznica jeszcze przed nami. Oby nadal nasza Jedynka funkcjonowała i rozwijała się, kształcąc kolejne pokolenia tarnobrzeżan na chlubę miasta i ojczyzny.

 

 O Patronie

 

Stanisław Jachowicz urodził się 18 kwietnia 1796 roku we wsi Dzików, obecnie dzielnicy Tarnobrzega, w niezamożnej rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec, Wojciech Jachowicz, był zarządcą dóbr właścicieli Dzikowa — Tarnowskich, zmarł w 1800 roku. Wychowaniem trzyletniego Stanisława i jego rodzeństwa zajęła się matka, Wiktoria. Wychowany był w surowej atmosferze, pozbawiony towarzystwa rówieśników. Wcześnie opuścił dom rodzinny — w wieku ośmiu lat został przez matkę wysłany do szkoły pijarów w odległym o kilkadziesiąt kilometrów Rzeszowie, następnie do gimnazjum w Stanisławowie.

 

Edukację kontynuował na wydziale filozoficznym Uniwersytetu we Lwowie, gdzie był współzałożycielem i wpływowym członkiem tajnego Towarzystwa Ćwiczącej się Młodzieży w Literaturze Ojczystej. Mimo iż tajne, stowarzyszenie nie miało charakteru rewolucyjnego, było raczej związkiem literacko-naukowym, wzorowanym na Warszawskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk. Działając w Towarzystwie Ćwiczącej się Młodzieży Jachowicz zadebiutował w 1818 roku opublikowanymi w „Pamiętniku Lwowskim” bajkami.

 

Po zakończeniu studiów, w 1818, osiadł w Warszawie, gdzie objął posadę kancelisty w Prokuratorii Generalnej Królestwa Polskiego. Przystąpił do Związku Wolnych Polaków. Po wykryciu Związku i przeprowadzonym śledztwie objął go zakaz zajmowania posad rządowych, więc głównym źródłem utrzymania Jachowicza stała się praca pedagogiczna, nauczyciela języka polskiego w domach i na prywatnych stancjach dla dziewcząt. Jako nauczyciel i pedagog pracował do końca życia, publikując liczne prace z zakresu metodyki nauczania.

 

W 1824 wydał w Płocku swoją pierwszą książkę, dedykowany pamięci matki zbiór 58 wierszowanych bajek i umoralniających opowiastek dla dzieci pod tytułem Bajki i powieści. Choć nie był pierwszym polskim autorem piszącym dla dzieci, w przeciwieństwie do poprzedników, np. Klementyny Hoffmanowej z Tańskich, potrafił zrozumieć dzieci i ich sposób widzenia świata. Był pierwszym, który dostrzegł, że bajki dla dzieci powinny być inne niż klasyczna bajka dla dorosłych. W swoich wierszach dla dzieci porzucił operowanie alegorią, używając zamiast niej konkretnych przykładów, przekazywanych naturalnym, codziennym językiem. W bajkach Jachowicza zwierzęta nie uosabiają przywar i zalet ludzkich, co małe dziecko, nieznające konwencji, musiałoby dopiero „rozkodowywać”, lecz są po prostu bohaterami opowieści. Nie różnią się w tym istotnie od bohaterów ludzkich, zarówno tych z utworów wierszowanych, jak i tych z powiastek prozą. Warto zauważyć, że Jachowicz wprowadził do swoich bajek i powiastek dziecko z ludu jako pełnoprawnego bohatera, nie tylko, jak dotąd najczęściej bywało, jedynie obiekt wyświadczanej dobroczynności. Kolejną nowością w Bajkach i powieściach są wzorowane na oświeceniowych powiastkach moralnych powiastki dziecięce. Jachowicz był faktycznym twórcą tego nowego gatunku. Powiastka dziecięca, w postaci, jaką jej nadał, stała się popularną formą literatury dla dzieci.

 

Tak powiastki, jak i bajki promują swymi morałami surowe ideały wychowawcze, odzwierciedlające tradycyjne wychowanie pisarza, wzbogacone o szereg cnót mieszczańskich: posłuszeństwa, pracowitości, uczciwości i solidności, zadowalania się małym, oszczędności, praktycznego rozsądku, poszanowania tradycji, dobroci dla ludzi i zwierząt.

 

Przez cztery kolejne lata co roku ukazują się kolejne, za każdym razem poszerzane wydania Bajek i powieści. Piąte, z roku 1829 zawiera już 113 utworów. Prócz tego zamieszcza Jachowicz swoje teksty w periodykach, opatrując je albo własnym nazwiskiem, albo pseudonimem Stanisław z Dzikowa. Późniejsze wydania Bajek i powieści ukazywały się pod tytułem Bajki i powiastki (t.1–4 1842–47) i zostały przetłumaczone na kilka języków. W XIX w. był to najpopularniejszy w kraju zbiór utworów dla dzieci, w roku 1871 ukazało się ósme jego wydanie. Kontynuacją tego zbioru było Sto nowych powiastek, wydane w roku 1853 i cieszące się równą popularnością. Ogółem napisał kilkaset wierszyków i powiastek dydaktyczno-moralizatorskich.

 

Jachowicz jest powszechnie uważany za najlepszego bajkopisarza dla dzieci swojej epoki i faktycznego twórcę polskiej literatury dla dzieci. Na jego bajkach wychowały się dwa pokolenia, choć później, już od czasów Boya-Żeleńskiego, krytykowano je za nadmierne moralizatorstwo, fałszywie idylliczny obraz świata porządku, w którym posłusznym, grzecznym dzieje się dobrze, a niegrzecznych spotykają nieszczęścia. Mimo to niektóre z jego wierszyków, jak Chory kotek (Pan kotek był chory...) czy Andzia, są nadal powszechnie znane i lubiane przez dzieci.

 

W 1829 Jachowicz brał udział w redagowaniu wydawanego przez rok, kierowanego przez Ignacego Chrzanowskiego, „Tygodnika dla Dzieci”. Było to drugie tego rodzaju pismo w Polsce, po prowadzonych przez Hoffmanową w latach 1824–28 „Rozrywkach dla dzieci”. W 1830 przy współudziale Chrzanowskiego zaczął wydawać pierwsze w Europie codzienne pismo dla dzieci — „Dziennik dla Dzieci”. „Dziennik” ukazywał się codziennie, prócz niedziel i świąt, ogółem wydano 299 numerów. Miał, podobnie jak periodyk Hoffmanowej i tygodnik Chrzanowskiego, stałe działy, poświęcone dziejom Polski i wielkim Polakom, historii obcych narodów, dalekim krajom i ich przyrodzie. W „Dziale dziecięcym” zamieszczano wierszyki, powiastki, bajki, poruszano problemy dzieci i ich środowiska. Była też stała rubryka z omówieniami książek dla dzieci. Gazeta wyróżniała się wśród innych pism dla dzieci ukazujących się w tym okresie w Polsce nie tylko częstotliwością ukazywania się, ale i nowatorskim prowadzeniem. Jachowicz był pierwszym, który wciągnął do współpracy nad pismem samych czytelników. Publikował nadsyłane przez nich listy, próbki literackie, organizował konkursy i akcje charytatywne. Kiedy 29 listopada 1830 wybuchło powstanie listopadowe, prowadzony przez Jachowicza dziennik wyróżnił się patriotyczną postawą i zdecydowanie poparł zryw. Na łamach „Dziennika” objaśniano dzieciom pojęcie powstania, miłości do ojczyzny, wskazywano powinności wobec kraju ojczystego, radząc, aby „napawały serca młodociane przykładem cnót bohaterskich”.

 

Jako jeden z sekretarzy tajnego Towarzystwa Patriotycznego zamieścił w „Patriocie” tuż po wybuchu powstania Pieśń narodową. Na nutę „Jeszcze Polska nie zginęła”, a w czasie powstania zorganizował Towarzystwo Wychowania Dzieci po Poległych Rycerzach.

 

Jego gazety i książki dla dzieci miały nie tylko wychowywać, ale i uczyć: czytania, liczenia, historii... Nauka w zabawce, dziełko dla dzieci (1829), Rozmowy mamy z Józią służące za wstęp do wszelkich nauk (1830). Kiedy po upadku powstania listopadowego nasiliła się rusyfikacja szkół, szczególnego znaczenia nabrała dalsza praca Jachowicza nad edukacją młodych pokoleń. Po cofnięciu mu, w 1842, zakazu druku publikował książeczki do tzw. wychowania macierzystego oraz seryjne tomiki powiastek dla dzieci, między którymi są: dedykowana synowi Pamiątka dla Eryczka (t.1–4, 1846–1852), Źródło wiadomości dla dziatek polskich (1849), Rady wuja dla siostrzenic (1855) czy Dzieciom na pamiątkę. Wiązanka z dziejów Polski (wyd. pośm. 1900). Z kolei Śpiewy dla dzieci (1854) to pierwszy w Polsce tomik piosenek. W swoich zbiorkach przedstawiał także (np. Książeczka dla Stefcia (1855)) pomysły na zabawy dla dzieci z ubogich, plebejskich rodzin i ochronek. Swoich działań edukacyjnych i wychowawczych nie ograniczał do małych dzieci, pamiętając o wychowaniu i kształceniu młodzieży napisał Książkę dla rzemieślnika (1855), Rozrywki dla młodzieży rzemieślniczej (t.1–2, 1856–57).

 

Jachowicz oprócz literatury dla dzieci pisał także wiersze dla dorosłych, w których pokazywał między innymi obraz swoich rodzinnych okolic, opisywał wiejskie obyczaje. Utwory te ukazały się w tomie zatytułowanym Pisma różne wierszem (1853), jednak książka przeszła bez echa i pozostaje mało znana. Ponadto amatorsko zajmował się gromadzeniem i kategoryzowaniem przysłów; jego zbiór wykorzystał później Samuel Adalberg.

 

Prócz bajkopisarstwa i intensywnej pracy pedagogicznej Jachowicz z wielkim zaangażowaniem zajmował się opieką społeczną nad dziećmi. Już w lipcu 1830 został powołany na stanowisko dyrektora Instytutu dla Moralnie Zaniedbanych Dzieci. Niestety, budynek Instytutu wkrótce uległ zniszczeniu podczas szturmu Warszawy w powstaniu listopadowym i nie został po nim odbudowany, a sama instytucja zakończyła działalność. Po upadku powstania Jachowicz na krótko wyjechał z Warszawy, po powrocie w 1932 został członkiem Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności, w którym działał aż do śmierci. Stał się znany z wielkiej energii i pomysłowości w zbieraniu datków na rzecz sierocińców, ochronek i szkół. Szczególnie interesował się losem dzieci z najuboższych warstw społeczeństwa — był współtwórcą ochronek, pierwowzorów dzisiejszych przedszkoli, w których dzieci otrzymywały posiłki, bawiły się, były wychowywane i nauczane, podczas kiedy ich matki pracowały poza domem. To z jego inicjatywy rozpoczęto w ochronkach naukę rzemiosł, co miało pomóc wychowankom w dorosłym życiu.

 

W 1842 stanął wreszcie dom dla sierot po poległych powstańcach, zbudowany za pieniądze zebrane w zbiórkach zainicjowanych przez Jachowicza. W tym samym roku za zasługi filantropijne przyznano mu order Św. Stanisława III klasy i przywrócono prawo druku. Niemal cały dochód z kolejnych wydań Bajek i powiastek Jachowicz przeznaczył na cele dobroczynne, żyjąc z rodziną na bardzo skromnej stopie, w niełatwej sytuacji materialnej. Pod koniec życia otrzymał od cara dożywotnią pensję.

 

W życiu osobistym Stanisława Jachowicza nie brakowało trudnych okresów. Brak ojca, dzieciństwo bez rówieśników i niemal bez zabaw, szybkie rozstanie z domem rodzinnym, później utrata pracy. W 1823 wziął ślub z Salomeą Jabłońską. Niestety, dwa lata później żona i jego nowo narodzony syn zmarli. W 1833 ożenił się powtórnie, ze swoją dawną uczennicą, Antoniną Ośmiałowską. Prócz dwójki swoich dzieci, urodzonego w 1842 roku Eryka i cztery lata młodszego Rudolfa, wychowywali Jachowiczowie także czwórkę dzieci zmarłej siostry Antoniny. Wyczerpany intensywną pracą, Stanisław Jachowicz utracił siły i wzrok. W hołdzie dla jego zasług, na jego 61. urodziny oraz dla uzyskania funduszy na pomoc dla niego, przyjaciele i uczniowie postanowili wydać zbiorową pozycję pod wymownym tytułem „Wieniec” (t.1–3, 1857–58). Pierwszy z tomów ukazał się za życia Jachowicza.

 

Zmarł w Warszawie, w wigilię Bożego Narodzenia, 24 grudnia 1857 roku.

 

Ogłoszenia

DLA UCZNIÓW KL. 3

Elektroniczna rekrutacja

logowanie


NOWE kierunki kształcenia

w ZSP1 Tarnobrzeg

kliknij

Ważne

W Polsce obowiązującymi numerami

do służb ratunkowych są:

997  Policja

998  Straż Pożarna

999  Pogotowie Ratunkowe

112  kom. telefon alarmowy

601 100 300  GOPR

(33) 985  GOPR

601 100 100 WOPR

Biblioteka proponuje

 

Nowe filmy edukacyjne

Biblioteka szkolna wzbogaciła swoje zbiory audiowizualne o kolejne filmy edukacyjne z serii: Uwaga życie! Filmy Wydawnictwa WAM – Studio Inigo: „Patriotyzm : czy to trudne?”, „Kultura osobista”, „Kolekcjonerzy mocnych wrażeń”, „Tożsamość w Internecie”, pokazują problemy współczesnego świata. Są doskonałą pomocą dydaktyczną, ale stanowią również interesujący materiał dla indywidualnych odbiorców, poszukujących odpowiedzi na nurtujące problemy codziennego życia.


 

Gościmy

Odwiedza nas 68 gości oraz 0 użytkowników.

Kącik Unicef